Zabytkowa Chata w Kakoninie

U stóp południowego stoku Pasma Łysogórskiego, w Kakoninie zwiedzić można zabytkową, drewnianą chałupę pochodząca z połowy XIX wieku, wyposażoną w zabytkowe eksponaty. To charakterystyczny dla wsi świętokrzyskich drewniany budynek mieszkalny, ma wejście od frontu i od podwórza, składa się z trzech pomieszczeń w typowym układzie sień – izba – komora. Wnętrze chałupy świętokrzyskiej z Kakonina, odtworzone na podstawie badań etnograficznych i archiwalnych, przedstawia materialne warunki życia średniozamożnej rodziny rolniczej z przełomu XIX i XX wieku.

Zabytkową chałupę zlokalizowaną w otulinie Świętokrzyskiego Parku Narodowego, wybudował Wojciech Samiec około roku 1820. Po zawarciu małżeństwa z mieszkanką Kakonina Teklą Iwanówną, objął on po rodzicach panny młodej, średniorolne gospodarstwo oznaczone nr 14. Charakterystyczny dla wsi świętokrzyskich drewniany budynek mieszkalny, ma wejście od frontu i trzy pomieszczenia w typowym układzie sień-izba-komora. Chałupa posiadająca ściany z belek jodrowych (węgłowanych na “obłap”) i czterospadowy dach kryty gontem wchodzi w skład gospodarstwa złożonego dodatkowo z obory i stodoły. Budynek o wymiarach 12,5 x 6,15 metra, osadzono pierwotnie na podmurówce z kamienia polnego, łączonego gliną, na której leżą dębowe bale podwaliny – tzw. “przyciesie”. Szczeliny między belkami ścian upchano leśnym mchem i polepione gliną wymieszaną z plewami.

Izba posiada podłogę i powałę wykonaną z desek jodłowych, natomiast w sieni i komorze “polepę” glinianą. Urządzenia ogniowe chałupy składają się z trzonu kuchennego zaopatrzonego w “blachy” z “fajerkami”, pieca chlebowego oraz pieca ogrzewczego z obszernym “zapieckiem”, przeznaczonym do spania w zimie. W sieni widoczny jest komin z charakterystyczną wnęką, gdzie wstawiano trójnóg metalowy zwany “dynarkiem” i gotowano jedzenie na otwartym ogniu. Obiekt przeżył w swojej historii dwie “przeprowadzki”. W 1843 r. po oczynszowaniu wsi całą zagrodę wraz z chałupą przeniesiono na działkę nr 48, gdzie stała około 40 m od drogi do roku 1969, a następnie “powędrowała” w 1970 roku, na wschodni kraniec Kakonina (działka nr 6) po wykupieniu jej przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Położona przy głównych szlakach turystycznych Łysogór pełni rolę muzealnego punktu etnograficznego zachowanego “in situ”.

Źrodło: www.bieliny.pl

Posted in Zabytki and tagged .

Dodaj komentarz